කාබනික රසායනය, රසායන විද්‍යාව

කාබනික රසායනය 9 – ඇල්ඩිහයිඩ නාමකරණය

  • ඇල්ඩිහයිඩ යනු ප්‍රධාන ක්‍රියාකාරී කාණ්ඩය ලෙස -CHO කාණ්ඩය පවතින කාබනික සංයෝග ය.
  • ඇල්ඩිහයිඩයක් නාමකරණයේ දී නාමය අවසන් වන්නේ -al ප්‍රත්‍යයෙනි.
1.png
hexanal
2.png
4-methylpentanal
  • මෙහිදී ඇල්ඩිහයිඩ කාණ්ඩය (-CHO) පවතින ස්ථානය, ප්‍රත්‍යයට ඉදිරියෙන් දැක්වීම අවශ්‍ය නැත. එය සෑම විටම ප්‍රධාන කාබන් දාමයේ එක් කෙලවරක පවතින නිසා ඇල්ඩිහයිඩ කාණ්ඩය අඩංගු කාබන් පරමාණුව සෑම විටම පළමු කාබන් පරමාණුව වේ.

ප්‍රධාන කාබන් දාමය අංකනය කිරීම

  • ඇල්ඩිහයිඩයක ප්‍රධාන කාබන් දාමය වන්නේ ඇල්ඩිහයිඩ කාණ්ඩය සම්බන්ධ වී ඇති දිගුම කාබන් දාමය යි.
  • ප්‍රධාන කාබන් දාමය අංකනය කිරීමේ දී සෑම විටම ඇල්ඩිහයිඩ කාණ්ඩය අඩංගු කාබන් පරමාණුවට 1 අංකය ලැබෙන පරිදි කාබන් දාමය අංකනය කළ යුතු ය.
3.png
3-methylpentanal

ද්විත්ව බන්ධනයක් ඇති විට

  • සංයෝගයේ ද්විත්ව බන්ධනයක් ඇති විට ඒ සඳහා වන ‘en’ ප්‍රත්‍යය ‘al’ ප්‍රත්‍යයට ඉදිරියෙන් යෙදිය යුතු ය. එනම් නාමය අවසන් වන්නේ ‘enal’ ලෙසයි.
  • මෙහිදී ද්විත්ව බන්ධනය පවතින ස්ථානය දැක්වීම සඳහා ‘enal’ ප්‍රත්‍යයට ඉදිරියෙන්, ද්විත්ව බන්ධනය දෙපස පවතින කාබන් පරමාණු යුගලයෙහි අවම අංකය ඇති කාබන් පරමාණුවේ අංකය යෙදිය යුතු ය.
4.jpg
pent-2-enal හෝ 2-pentenal

ඇල්ඩිහයිඩ නාමකරණය සඳහා උදාහරණ

Eg 1
4-bromo-3-methylheptanal
Eg 2
2-ethylbutanal
Eg 3.png
4-bromo-2,2-dimethylpropanal

අභ්‍යාසය 6

පහත දැක්වෙන සංයෝග සඳහා වන නිවැරදි IUPAC නාමය දී ඇති නාමයන් අතරින් තෝරන්න.

3-hydroxybutanal
Correct.
2-hydroxybutanal
3-hydroxybutaneal
3-hydroxybutenal
3-hydroxy butanal
2-methylpropanal
Correct.
2-methylprop-1-anal
1-methylpropanal
2-methylpropanol
2-methylpropanone
2,3-dimethylbutanal
Correct.
2,3-dimethylbutenal
2,3-dimethylbutan-1-al
2,3-dimethylbutaneal
2,3-dimethyl butanal
3,3-dimethylbutanal
Correct.
2,2-dimethylbutanal
2,2-dimethylbutenal
3,3-dimethylbutanone
3,3-dimethlbutanal
2,2-dibromo-4-hydroxypentanal
Correct.
2,2-dibromo-3-hydroxypentanal
2,2-dibromo-3-hydroxybutanal
4-hydroxy-3,3-dibromopentanal
4-hydroxy-2,2-dibromopentanal
3-chlorobutanal
Correct.
2-chlorobutanal
3-chloropropanal
2-chloropropanal
3-chloro butanal

PDF ලෙස ඩවුන්ලෝඩ් කරගන්න: කාබනික රසායනය 9 – ඇල්ඩිහයිඩ නාමකරණය

Advertisements

3 thoughts on “කාබනික රසායනය 9 – ඇල්ඩිහයිඩ නාමකරණය”

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s